Bruidswarenhuis
De gemeente is het enige onderdeel van de bruiloft met een wettelijke kant. Een fotograaf boek je omdat je die mooi vindt, een trouwlocatie omdat de sfeer klopt, maar de gemeente is geen smaakkeuze. Zonder de juiste aangifte, op tijd gedaan, bij de juiste gemeente, is er geen huwelijk. Deze pagina zet uiteen waar dat over gaat, wat het ongeveer kost, wanneer het vastligt en waar je in het dossier verder leest voor de details.
Voordat er getrouwd kan worden, moet er aangifte van het voorgenomen huwelijk zijn gedaan. Dat gebeurt bij de gemeente waar een van jullie beiden staat ingeschreven, niet noodzakelijk bij de gemeente waar de bruiloft zelf plaatsvindt. Wonen jullie in Utrecht maar trouwen jullie in een schuur bij Giethoorn, dan doe je de aangifte in Utrecht en regel je de plechtigheid zelf met de gemeente Steenwijkerland, waar Giethoorn onder valt. Dat onderscheid is de eerste vraag die veel stellen over het hoofd zien: de aangifte en de trouwlocatie zijn niet automatisch dezelfde gemeente, en de een regelt de ander niet vanzelf.
De aangifte kan meestal niet eerder dan een jaar voor de trouwdatum, en moet minstens twee weken voor de bruiloft binnen zijn. Sommige gemeenten werken met een vaste afsprakentermijn die langer is, andere zijn soepeler. Wie in december wil trouwen en de aangifte in november regelt, loopt vaak nog op tijd binnen, maar wie in mei trouwt en de aangifte pas in april doet, kan tegen een gemeente aanlopen die de gevraagde datum voor de plechtigheid dan al niet meer vrij heeft. De aangifte zelf is dus geen formaliteit die je er even tussendoor doet; de termijn ervan bepaalt of de rest van de planning kan doorgaan.
Bij de aangifte vraagt de gemeente om identiteitsbewijzen van jullie beiden en, als een van jullie niet de Nederlandse nationaliteit heeft, om aanvullende documenten. Sommige gemeenten willen daarnaast de gegevens van de getuigen al bij de aangifte, andere pas vlak voor de plechtigheid. Twee getuigen zijn wettelijk verplicht, tot een maximum van vier; wie voor de kerkelijke inzegening ook nog eigen getuigen wil, regelt dat los, maar voor de gemeente telt alleen wie er op de akte komt. Een concreet voorbeeld: een bruidspaar dat in Rotterdam trouwt en een getuige heeft die in Portugal woont, moet er rekening mee houden dat de identiteitsgegevens van die getuige tijdig moeten worden doorgegeven, iets waar per gemeente andere regels voor gelden.
De kosten van de gemeente bestaan uit leges voor de aangifte en, los daarvan, de kosten voor de plechtigheid zelf. Die leges verschillen per gemeente, en ook binnen dezelfde gemeente is er verschil tussen een plechtigheid op een gewone doordeweekse dag en een plechtigheid op zaterdag, of tussen een sobere kamer in het gemeentehuis en een externe trouwlocatie die door de gemeente is aangewezen. Een bedrag noemen wij hier niet, dat verschilt te veel per gemeente en per moment om als vaste richtlijn te gelden; wat je betaalt, zoek je op bij de gemeente waar de aangifte of de plechtigheid plaatsvindt.
Wat wel voor iedereen geldt: zodra de datum en de locatie van de plechtigheid zijn bevestigd, ligt dat bedrag vast als post in het budget. In het dossier verschijnt de gemeente dan als blok op de startpagina, net als de trouwlocatie en de trouwambtenaar dat doen, met de leverancier, waarvoor het bedrag is en in welke categorie het valt. Je vult zelf in wat het kost, op welke datum het betaald moet worden, en of er een aanbetaling en een restbetaling apart lopen. Dat is verder hetzelfde mechanisme als bij elke andere keuze in het dossier; wat de gemeente anders maakt, is niet de manier van bijhouden maar de wettelijke termijn die eraan vastzit.
Op de startpagina staat de gemeente als vast blok naast de andere keuzes: trouwlocatie, trouwambtenaar, ceremonie, en zo verder. Bij dat blok hoort een gids met gemeenten in Nederland, met hun website en telefoonnummer, zodat je direct kunt zien hoe de aangifte daar werkt en welke termijnen en documenten gevraagd worden. Heb je zelf al contact gehad met de gemeente, dan voeg je die informatie handmatig toe aan het blok. Trouw je op twee plekken, bijvoorbeeld eerst een sobere aangifte in de eigen woonplaats en later een plechtigheid in een andere gemeente voor de sfeer, dan zet je er zelf een tweede blok bij; het systeem dwingt geen aantal af.
Deze pagina gaat over de gemeente als wettelijke stap: de aangifte, de termijnen, de getuigen en de leges. Hoe je de trouwambtenaar zelf kiest, wat er precies in die afspraak besproken wordt, en wat je moet doen als je moet annuleren of verzetten, staat op de pagina's die daar specifiek over gaan. Wat op deze pagina blijft staan, is het overzicht: zonder een tijdige aangifte bij de juiste gemeente is er geen wettelijk huwelijk, en dat is de enige stap in de hele bruiloft waarvoor dat geldt.