Goedkoop trouwen bij de gemeente: waar zit de ruimte

De vraag of trouwen bij de gemeente goedkoop kan, wordt meestal verkeerd gesteld. Er is geen landelijk tarief waar je op kunt afdingen. Wat er wel is: elke gemeente stelt haar eigen leges vast, haar eigen tijden en haar eigen regels voor wat er bij een huwelijk hoort. Twee bruidsparen die dezelfde ceremonie willen, kunnen daarom heel verschillende bedragen betalen, alleen omdat de ene gemeente een kosteloos moment op donderdagochtend aanbiedt en de andere niet.

Dat is meteen de reden waarom dit de enige keuze in het dossier is met een wettelijke kant. Bij een fotograaf of een bruidstaart kies je op smaak en budget. Bij de gemeente kies je ook binnen een kader dat je niet zelf bepaalt: de aangifte van het voorgenomen huwelijk moet op tijd gebeuren, er gelden minimale en maximale termijnen tussen aangifte en voltrekking, je hebt getuigen nodig die aan bepaalde voorwaarden voldoen, en de leges verschillen per gemeente en per moment van de week. Wie dat niet weet, ontdekt het vaak te laat, als de gewenste datum al niet meer binnen de termijn valt.

Besparen begint dus niet bij onderhandelen, maar bij vergelijken voordat je kiest. Een bruidspaar dat toch al openstaat voor een sobere plechtigheid, kan met een gratis of goedkoop moment in de eigen gemeente al het grootste deel van deze kostenpost wegstrepen. Een paar dat per se op zaterdagmiddag in het monumentale stadhuis van een andere gemeente wil trouwen, betaalt daar wel voor, en dat is dan een bewuste keuze geen tegenvaller.

Hoe dit blok werkt in het dossier

Op de startpagina van jullie dossier staat de gemeente als een van de blokken, naast bijvoorbeeld de trouwlocatie en de trouwambtenaar. Zodra je daar een keuze vastlegt, wordt die vanzelf een post in het budget. Die post krijgt een categorie, een naam van de gemeente en een bedrag dat je zelf invult zodra je de legesbedragen hebt opgezocht. Je zet er ook een datum bij: wanneer moet dit betaald zijn. Gemeenten vragen dat bedrag meestal rond de aangifte of kort voor de voltrekking, en dat moment verschilt per gemeente net zo goed als het bedrag zelf.

Omdat het systeem apart een aanbetaling en een restbetaling bijhoudt, kun je dat ook hier gebruiken als de gemeente met twee momenten werkt, bijvoorbeeld een bedrag bij de aangifte en een aanvullend bedrag bij de voltrekking zelf. Vul je maar één bedrag in, dan kan de rest gewoon op nul blijven. Het systeem rekent vervolgens uit wat er nog openstaat, zodat dit bedrag niet stilletjes tussen alle andere posten verdwijnt.

Wat er verder bij die keuze hoort, zoals de precieze inhoud van de afspraak of wat er gebeurt als je moet annuleren, staat elders in het dossier. Hier gaat het puur om de vraag hoe je dit blok gebruikt om te zien waar het budget wel en niet ruimte biedt.

Waar het bedrag vandaan komt

De leges zelf verzin je niet en het systeem verzint ze ook niet voor je: die vraag je op bij de gemeente waar je wilt trouwen, of je vindt ze via de gids die bij dit blok staat, met de gemeenten en hun contactgegevens erbij. Zodra je het bedrag weet, zet je het in de post. Vergelijk je twee gemeenten voordat je kiest, dan kun je dat prima buiten het dossier doen op een kladblaadje, en pas de definitieve keuze vastleggen als blok. Zo blijft het budget een weerspiegeling van wat je echt gaat betalen, niet van wat je overweegt.

Een voorbeeld uit de praktijk: een paar woont in een gemeente waar een huwelijk op een doordeweekse ochtend kosteloos is, maar wil eigenlijk op zaterdag trouwen in een naburige plaats met een sfeervolle trouwzaal. Ze zetten eerst de gratis optie als post in het budget om te zien wat er dan overblijft voor de rest van de dag. Daarna passen ze diezelfde post aan met het bedrag van de andere gemeente, inclusief het weekendtarief. Zo zien ze in cijfers, niet in een gevoel, wat die keuze voor sfeer daadwerkelijk kost aan de andere kant van de streep.

Terug in het draaiboek

De gemeente komt niet alleen terug als kostenpost. Omdat er wettelijke termijnen aan vastzitten, wil je het moment van aangifte en het moment van voltrekking ook terugzien op de dag zelf en in de aanloop ernaartoe. Dat doe je in het draaiboek, waar je van uur tot uur bijhoudt wat er gebeurt. De voltrekking bij de gemeente krijgt daar een tijdstip, net als de fotograaf die daar misschien al staat te wachten of de auto die jullie ophaalt. Zo staat het naast de andere momenten van de dag, in plaats van als los feit dat je apart moet onthouden.

Wat je niet nodig hebt

Niet elk bruidspaar heeft hier iets te vergelijken. Woon je al in de gemeente waar je wilt trouwen, en is er geen andere locatie die jullie aanspreekt, dan is er weinig te besparen door te schuiven: je kiest de datum en het moment dat past, vult het bedrag in zodra je het weet, en dat is dan de post. De ruimte die hier beschreven staat, geldt vooral voor paren die sowieso al openstaan voor een ander moment in de week, of die toch al twijfelen tussen gemeenten om andere redenen, zoals een mooiere zaal of een locatie dichter bij familie. Wie daar niet aan twijfelt, kan deze afweging gewoon overslaan en verder met de rest van het dossier.

Het is ook geen keuze die je hoeft te maken voordat er iets anders vaststaat. De datum en de gemeente hangen wel samen, omdat de wettelijke termijnen die datum mede bepalen, maar het bedrag zelf staat los van hoe ver jullie met de rest van de planning zijn. Je kunt deze post dus vroeg vastleggen, zodra je de datum en de gemeente weet, zonder dat je daarmee ergens anders op vooruit hoeft te lopen.