Bruidswarenhuis
De gemeente is het enige blok in jullie dossier dat niet alleen over smaak of budget gaat, maar over de wet. Waar je kiest voor een fotograaf op basis van stijl en voor een trouwtaart op basis van smaak, kies je een gemeente omdat je daar mag trouwen, en omdat die gemeente eigen regels heeft over aangifte, termijnen, getuigen en leges. Dat verschil is de reden dat deze post in jullie budget een iets andere plek verdient dan de rest.
Zodra jullie het blok gemeente op de startpagina invullen, ontstaat er automatisch een post in het budget. Die post krijgt de naam van de gemeente, de categorie waarin hij valt, en het bedrag dat jullie invullen zodra de gemeente dat aan jullie heeft laten weten. Sommige gemeenten laten je de leges vooraf online zien, andere pas bij de aangifte zelf. Tot die tijd staat de post open, zonder bedrag, zodat jullie niet vergeten dat hij er is.
Een voorbeeld uit de praktijk. Stel, jullie trouwen in een gemeente die voor een huwelijk op het stadhuis een vast tarief rekent, en een hoger tarief voor een trouwlocatie buiten het stadhuis. Zodra jullie dat bedrag invullen bij het blok gemeente, splitst het systeem dat bedrag vanzelf in twee delen: een aanbetaling en een restbetaling. Bij de meeste gemeenten is er geen aanbetaling in de gebruikelijke zin, de leges worden vaak in één keer voldaan bij de aangifte van het huwelijk. Jullie vullen dan bij de aanbetaling het volledige bedrag in en laten de restbetaling op nul staan, of jullie splitsen het bedrag zelf als de gemeente dat wel toestaat. Het systeem rekent vervolgens uit wat er van die post nog openstaat, net als bij elke andere post in het budget.
Het bedrag zelf verschilt per gemeente, en dat is precies waarom we hier geen cijfer noemen. De ene gemeente rekent voor een huwelijk op een doordeweekse dag iets anders dan voor een huwelijk op zaterdag, en een derde gemeente maakt geen onderscheid. Wat voor jullie budget vaststaat, is niet het bedrag maar de plek: zodra het blok gemeente op de startpagina staat, staat de bijbehorende post ook in het budget, met de leverancier die in dit geval de gemeente zelf is, de categorie waarin hij valt, en de datum waarop betaald moet worden.
Datum is hier het woord waar de wettelijke kant om de hoek komt. De aangifte van een voorgenomen huwelijk moet in de meeste gemeenten minstens twee weken voor de trouwdatum zijn gedaan, en in sommige gemeenten geldt een langere termijn. Die aangifte staat los van de betaling van de leges, maar hoort in de praktijk vaak in dezelfde week thuis: veel stellen regelen beide tegelijk, omdat ze anders op het gemeentehuis moeten voor de aangifte en later nog eens voor de betaling. Wanneer jullie de datum voor de post in het budget invullen, is dat dus niet alleen een betaaldatum maar ook een moment waarop de aangifte al gedaan moet zijn.
Die datum komt ook terug in het draaiboek. Niet als een aparte handeling op de trouwdag zelf, want de aangifte gebeurt weken van tevoren, maar als onderdeel van de aanloop naar die dag. Stel dat jullie op 14 juni trouwen en de gemeente een aangiftetermijn van twee weken hanteert, dan hoort de aangifte uiterlijk eind mei in het draaiboek te staan, met de namen van de getuigen erbij, want die moeten op dat moment al bekend zijn. Sommige gemeenten vragen om twee getuigen, andere om vier, en dat aantal staat niet vast voor heel Nederland. Wat in jullie dossier vaststaat, is dat de aangifte als stap op de tijdlijn hoort te staan voordat de post in het budget als betaald kan worden afgevinkt.
Een tweede voorbeeld. Een bruidspaar trouwt in een gemeente die de leges pas bij de aangifte zelf laat weten, omdat het tarief afhangt van het gekozen tijdstip en de gekozen ambtenaar. Bij het blok gemeente op de startpagina staat dan aanvankelijk geen bedrag. Zodra de aangifte is gedaan en het tarief bekend is, vullen zij dat bedrag alsnog in bij de post in het budget. Vanaf dat moment werkt de post verder zoals elke andere post: met een bedrag, een betaaldatum, en de vraag hoeveel daarvan al is aanbetaald.
Waar dit vaak misgaat, is niet bij het bedrag maar bij de volgorde. Een paar dat eerst de trouwlocatie boekt en daarna pas bij de gemeente langsgaat, komt er soms achter dat de aangiftetermijn niet meer haalbaar is voor de gewenste datum, of dat de gekozen getuigen niet aan de voorwaarden van die gemeente voldoen. Omdat het blok gemeente los staat van het blok trouwlocatie, kunnen jullie ze in elke volgorde invullen die jullie willen, maar de wettelijke termijn van de gemeente houdt zich niet aan die volgorde. Daarom is het geen overbodige stap om dit blok vroeg in te vullen, ook als het bedrag nog niet bekend is: de datum en de voorwaarden zijn vaak belangrijker dan het bedrag zelf.
Wat juist niet nodig is, is dit blok behandelen als een grote budgetpost waar veel tijd in gestoken moet worden. Vergeleken met een trouwlocatie of een cateraar is het bedrag van de leges meestal een van de kleinere posten in het budget, en er is niets te vergelijken of te onderhandelen: de gemeente is de gemeente, het tarief is het tarief. De aandacht die dit blok vraagt, zit niet in het bedrag maar in de datum en de voorwaarden die erbij horen. Zodra die eenmaal zijn vastgelegd, is deze post een van de eenvoudigste in het hele budget om af te ronden.
Hoe je precies bepaalt welke gemeente dat wordt, en wat er in de afspraak op het gemeentehuis zelf hoort, staat op andere pagina's in dit dossier. Hier gaat het alleen om de plek die deze keuze in jullie budget en draaiboek krijgt: één blok op de startpagina, één post in het budget met een aanbetaling en een restbetaling zodra het bedrag bekend is, en één stap in het draaiboek die eerder staat dan jullie misschien zouden verwachten, omdat de wet nu eenmaal niet wacht op de rest van de planning.