Bruidswarenhuis
De gemeente is het enige blok in jullie dossier met een wettelijke kant. Bij de bruidskleding of de trouwauto bepalen jullie zelf het tempo, maar de huwelijksaangifte werkt met een termijn die de gemeente stelt, met getuigen die aan voorwaarden moeten voldoen en met leges die van gemeente tot gemeente verschillen. Dat maakt dit blok anders dan de rest van het dossier: hier is niet alles onderhandelbaar.
De volgorde begint bij de gemeente kiezen, niet bij de datum. Sommige stellen boeken eerst een locatie en komen er dan achter dat de gemeente waar ze willen trouwen een andere aangiftetermijn hanteert dan de gemeente waar ze wonen, of een langere wachttijd kent voor een moment op een populaire zaterdag. Zet daarom de gemeente als eerste blok op de homepage, met de trouwlocatie ernaast, en check bij de gemeente zelf wat de termijn voor aangifte is voordat er een datum vastligt die niet meer te wijzigen is.
Bij het blok gemeente in jullie dossier staat een gids met de website en het telefoonnummer van de gemeente die jullie hebben gekozen. Daar vinden jullie de actuele regels: hoeveel weken van tevoren de aangifte moet zijn gedaan, of dat digitaal kan of alleen aan de balie, en welke documenten getuigen moeten meenemen. Heeft de gemeente een eigen contactpersoon voor huwelijken, dan voegen jullie die handmatig toe aan het blok, net zoals je dat zou doen bij een fotograaf die niet in de gids staat.
De getuigen zijn hier een aandachtspunt dat niet bij elk ander blok terugkomt. Een gemeente vraagt meestal om minimaal twee en maximaal vier getuigen, meerderjarig, met een geldig identiteitsbewijs. Bij een klein huwelijk met alleen ouders als getuigen is dat zelden een probleem. Bij een tweede huwelijk waarbij de getuigen van de eerste keer nu niet meer die rol vervullen, of bij een bruidspaar dat getuigen uit het buitenland laat overkomen, is het wel iets om op tijd te regelen: een buitenlands paspoort dat net verlopen is, is een reden waarom een aangifte alsnog wordt aangehouden.
Zodra jullie de gemeente als blok hebben aangemaakt, wordt die keuze vanzelf een post in het budget, met de gemeente als leverancier en "huwelijksaangifte" als omschrijving in de categorie waar dit blok bij hoort. Bij die post vullen jullie het bedrag van de leges in, de datum waarop dat betaald moet zijn, en waar van toepassing een aanbetaling los van de restbetaling. Niet elke gemeente werkt met een aanbetaling voor de plechtigheid zelf; sommige rekenen alles in één keer af op het moment van de aangifte, andere splitsen het bedrag voor de ambtenaar en het bedrag voor de zaal. Wat de gemeente hanteert, vullen jullie zelf in; het systeem verzint geen bedrag en rekent alleen uit wat er nog openstaat op basis van wat jullie hebben ingevuld.
Dat is ook waarom we geen bedragen noemen op deze pagina. De leges voor een huwelijksaangifte verschillen per gemeente, en een gemiddelde zou hier weinig voorstellen: de ene gemeente rekent een vast tarief voor een sobere plechtigheid op het stadhuis, de andere een veelvoud daarvan voor een plechtigheid op een externe locatie met een eigen ambtenaar. Het bedrag dat bij jullie geldt, staat op de website van jullie gemeente, en dat is het bedrag dat jullie invullen bij de post in het budget.
Het komt voor dat een stel eerst de trouwkaarten laat drukken met een datum erop, en dan bij de aangifte hoort dat de gewenste ambtenaar op die datum al is ingepland voor een ander huwelijk. Dat is geen probleem van het systeem, maar van de volgorde: de datum staat pas vast zodra de gemeente die heeft bevestigd, niet zodra het bruidspaar die heeft uitgekozen. Zet daarom in het draaiboek een aparte regel voor de dag van de aangifte zelf, los van de trouwdag, met de deadline waarop die aangifte uiterlijk moet zijn gedaan. Die regel in het draaiboek is niet de trouwdag zelf, maar de dag waarop jullie bij de gemeente moeten zijn geweest om de aangifte rond te maken; wie dat naast de trouwdag in het draaiboek zet, ziet meteen hoeveel ruimte er nog is.
Niet elk stel heeft hier veel uit te zoeken. Wie in de eigen woongemeente trouwt, op een gewone doordeweekse dag, met alleen de ouders als getuigen, is met de gemeente vaak in een halfuur klaar: aangifte doen, getuigen aanmelden, leges betalen. Het blok in het dossier bevat dan een post in het budget en een enkele regel in het draaiboek, verder niets. De uitgebreide versie, met een externe trouwlocatie, een gemeente die niet de woongemeente is en getuigen die uit het buitenland komen, vraagt meer voorbereiding, maar dat is dan ook zichtbaar aan het aantal punten dat bij dat blok openstaat, niet aan een vaste checklist die voor iedereen gelijk is.
Wat er in de gids niet in staat, is een garantie dat een gemeente een bepaalde datum vrijhoudt totdat de aangifte is gedaan. Sommige gemeenten reserveren een moment pas na de aangifte, andere laten een voorlopige optie noteren. Dat verschil is precies waarom we op deze pagina geen algemene regel geven: bel de gemeente uit de gids, vraag naar de termijn die op dit moment geldt, en zet die datum als eerste vaste punt in het draaiboek voordat er iets anders om die datum heen wordt gepland.