Bruidswarenhuis
De bruidsschoenen zijn klein op de gastenlijst van het budget en groot in wat ze doen op de dag zelf. Een jurk die niet goed valt, valt op vanaf de eerste rij. Een schoen die knelt, valt alleen op bij de bruid, maar dan de hele dag, tijdens het lopen naar het gemeentehuis, tijdens het staan bij de foto's, tijdens de eerste dans. Daarom is dit een van de weinige posten waar een aanbetaling niet alleen een betaalafspraak is, maar ook een moment waarop de winkel voor jullie gaat reserveren, bestellen of aanpassen.
Bij een schoen die uit voorraad meegaat, is een aanbetaling niet altijd nodig; je betaalt vaak in één keer bij het meenemen. Zodra er iets besteld moet worden, bijvoorbeeld een maat die niet op de winkelvloer ligt, een kleur op bestelling, of een bewerking zoals het inkorten van een hak of het aanbrengen van een gesp, vraagt de winkel meestal een deel vooraf. Dat bedrag verschilt per winkel en per merk, en we noemen hier dus geen vast percentage: vraag het na bij de leverancier zelf en zet het meteen in het systeem zodra je het weet.
Wat je voor die aanbetaling terugkrijgt, is niet alleen een schoen die onderweg is. Het is ook een maat die vastgezet is in het systeem van de winkel, zodat iemand anders hem niet nog een keer besteld krijgt uit een beperkte voorraad. Bij kleinere, gespecialiseerde makers van bruidsschoenen is dat relevanter dan bij een grote winkelketen: een handgemaakt paar in een bepaalde maat en kleur bestaat soms maar in beperkt aantal, en de aanbetaling is dan het verschil tussen wel en niet gereserveerd zijn.
De aanbetaling vervalt in de praktijk op het moment dat de winkel gaat produceren, bestellen of aanpassen. Dat is meestal niet meteen bij het passen, maar bij de definitieve keuze, dus wanneer je zegt: dit is hem. Vanaf dat moment is de aanbetaling niet meer los te maken van de bestelling. Vraag daarom bij het maken van de afspraak niet alleen wat het totale bedrag is, maar ook op welk moment de aanbetaling niet meer terug te draaien is. Dat moment verschilt van winkel tot winkel, en het is iets om te vragen, niet om aan te nemen.
Er is ook een moment waarop de aanbetaling juist niet nodig is, en dat is net zo belangrijk om te weten. Koop je de schoenen in een gewone maat, uit voorraad, zonder aanpassing, dan is er vaak geen aparte aanbetaling: je rekent gewoon af. Vraag dus niet standaard naar een aanbetaling als de winkel die niet aanbiedt; het is geen vaste stap die overal hoort, het is een stap die hoort bij bestellen en aanpassen.
Zodra jullie de bruidsschoenen kiezen als onderdeel van de bruiloft, staat dat als een eigen blok op de startpagina van het dossier, naast de andere keuzes zoals de bruidskleding en de trouwlocatie. In dat blok zet je de winkel of maker die jullie gekozen hebben. Heeft de bruid zelf al een schoenmaker gevonden buiten de gidsen om, dan voeg je die handmatig toe; het blok werkt hetzelfde, wie de leverancier ook is.
Die keuze wordt vanzelf een post in het budget, met de naam van de leverancier, de categorie waarin hij valt en waarvoor de post precies is. Bij die post vul je het totale bedrag in, de datum waarop betaald moet worden, en apart het bedrag van de aanbetaling en van de restbetaling. Stel dat de schoenen honderdtwintig euro kosten, met veertig euro aanbetaling bij bestelling en tachtig euro bij het ophalen: die twee bedragen zet je los van elkaar neer, met elk hun eigen datum. Het systeem rekent vervolgens uit wat er op een bepaald moment nog openstaat, zodat je niet zelf moet optellen wat je al hebt betaald en wat nog moet.
Wat er misgaat als je dit niet apart bijhoudt, is niet dramatisch, maar wel vervelend: je weet dan alleen dat de schoenen honderdtwintig euro kosten, niet dat er al veertig euro van weg is en dat de resterende tachtig euro nog moet worden overgemaakt voor een bepaalde datum. Bij een enkele post lijkt dat mee te vallen. Bij tien of vijftien posten met elk een eigen aanbetaling en restbetaling, verspreid over maanden, is dat overzicht precies waar het misgaat als je het niet vastlegt.
De bruidsschoenen komen ook terug in het draaiboek van de dag, niet als betaalpost maar als moment: wanneer trekt de bruid ze aan, is dat vóór of na het aankleden van de jurk, is er tijd om te wennen aan het lopen erop voordat de eerste foto's beginnen. Dat is geen kwestie van geld, maar van volgorde, en die volgorde hoort in het draaiboek, niet in het budget. De aanbetaling regelt dat de schoenen er zijn; het draaiboek regelt dat ze op het juiste moment aan de voeten staan.
Wie in de praktijk merkt dat de aanbetaling voor de schoenen ergens tussen andere posten verdwijnt, zoals de aanbetaling voor de trouwauto of de aanbetaling voor de catering, heeft daar het budgetoverzicht voor: elke post staat apart, met eigen datum en eigen bedrag, ook als de schoenen op het eerste gezicht een klein onderdeel lijken naast grotere posten zoals de locatie of de fotograaf. Klein in bedrag, maar niet klein in wat er misgaat als je de datum van de restbetaling mist en de schoenen niet op tijd klaarliggen.